Szczepionki i planszówki. Tego się nie da połączyć?

Szczepienia na COVID-19 są obecnie najgorętszym tematem na świecie. W serii pytań i odpowiedzi postaram się wyjaśnić jak działają szczepionki mRNA produkowane przez firmy Pfizer i Moderna. A, że to blog o planszówkach, wyjaśnię na przykładach z gier planszowych. Uważasz, że się nie da? No to czytaj.

Jak działa szczepionka mRNA?

Próbowałeś kiedyś wprowadzić własne zasady do już istniejącej gry? Weźmy na przykład „Wsiąść do pociągu”. Gra  o układaniu tras kolejowych na mapach różnych krajów. Wyobraź sobie, że instrukcja to DNA zamknięte w jądrze komórkowym. Twój kolega potrzebuje informacji ile dostanie punktów za trasę z ośmiu wagonów. Nie dajesz mu całej instrukcji, tylko kartę pomocy, na której są te konkretne informacje. Karta pomocy to właśnie mRNA, czyli kopia części DNA (instrukcji). Gracz dostaje taką kartę i wie jak ma punktować, a w organizmie organelle dostają mRNA i wiedzą jak wyprodukować białka. Teraz wchodzisz w skórę projektanta/naukowca, który wymyślił własne mRNA, czyli mówiąc językiem gry – stworzyłeś własny system punktowania za połączenia. Nie zmieniasz całej instrukcji, a jedynie kartę pomocy. W ten sposób wprowadzasz kaskadę zmian w rozgrywce. W organizmie organelle dostają w szczepionce mRNA i na podstawie nowych informacji mogą namierzyć wirusa i wyprodukować odpowiednie białka do zwalczenia go.

 

 

Czy szczepionka może spowodować u mnie mutacje? Przecież wydawnictwo Portal ogłosiło, że 2020 jest rokiem Molocha, a Moloch produkuje mutantów. Coś w tym jest…

W uniwersum gry Neuroshima Hex superkomputer Moloch dnia 5 września 2020 roku przeprowadził cybernetyczny atak i doprowadził do upadku ludzkości. Potem zaczął tworzyć kolejne generacje mutantów walczących z ocalałymi. Na szczęście Portal lepiej robi gry, niż wieszczy przyszłość 😊 Szczepionka mRNA nie wnika do jądra komórkowego i nie zmienia DNA. Korzystając z przykładu wyżej, jeśli DNA to instrukcja, a mRNA – karta pomocy, sam widzisz, że nie nikt nie dobiera się do głównych reguł. Twoje DNA jest bezpieczne.

 

Szczepionka mRNA powstała w ciągu roku. Inne szczepionki powstawały kilka lat. Może naukowcy się pospieszyli i wypuszczają niedotestowany produkt?

Być może grałeś w niedotestowaną grę. Czasem wydawca, pod presją czasu wypuszcza coś, co wygląda ładnie ale nie wiadomo jak grać. Badania nad technologią mRNA zaczęły się w latach 90-tych, a prace nad szczepionką trwają od 2015 roku. Po prostu naukowcy nie mieli odpowiedniego materiału do testów. Wybuch pandemii SARS-CoV-2 dostarczył im materiałów w ilości przekraczającej najśmielsze oczekiwania.

 

 

Może niech sąsiad zaszczepi się pierwszy, a ja poczekam i zobaczę co się z nim stanie?

Korzystałeś z Board Game Geek ? Wielka encyklopedia o grach planszowych. Każda gra ma ocenę, która jest średnią z ocen wystawianych przez graczy. Prawdziwy fan wie, że najbardziej wartościowe są średnie wyciągnięte z tysięcy opinii. Obecnie jest 6 dostępnych szczepionek. Szczepionkę firmy Pfizer i Moderna testowało łącznie około 40 000 osób. Skuteczność szczepionki mRNA oceniono na 95%. To bardzo dobry wynik. Szczepionka Pfizera jest szeroko dostępna w UK i USA, tam łącznie zaszczepiono już ponad milion osób.

 

Jak wygląda szczepienie? Sąsiad się zaszczepił, ale nic nie powiedział, skubany.

Szczepienie mRNA przebiega w dwóch dawkach. Pierwsza daje odporność, druga dawka tą odporność utrwala. Przez dwa dni po szczepieniu warto na siebie uważać i nie forsować organizmu.

 

Jakie mogą wystąpić skutki uboczne po szczepieniu?

1/10 osób może odczuwać ból w miejscu ukłucia, osłabienie, ból głowy, ból mięśni i dreszcze po pierwszej dawce, czyli mniej więcej to samo co przy grypie.

2-11/100 osób odczuwa cięższy przebieg: zmęczenie lub ból głowy lub ból mięśni po przyjęciu drugiej dawki.

1/10000 osób może wystąpić reakcja alergiczna, u 1/100 000 wstrząs anafilaktyczny. Takie wypadki zdarzają się przy każdym leku. Jeśli nie miałeś do tej pory powikłań po klasycznych szczepieniach, nie jesteś w grupie ryzyka.

Nie zbadano jeszcze wszystkich możliwych efektów ubocznych. Na etapie badań klinicznych nie jest to możliwe. Zebrana do tej pory ilość danych pozwala na stosowanie szczepień na szeroką skalę, a szczególne przypadki pewnie się pojawią, ale będą sporadyczne.

 

 

Przeszedłem COVID-19, po co mam się szczepić? Przecież mam odporność.

Odporność po koronawirusie nie jest trwała. Być może masz spokój na jakieś minimum trzy miesiące. Potem znowu jesteś podatny na chorobę. Są wskazania, że po szczepieniu mRNA, będziesz mieć spokój z COVID-em na dłużej. Na tyle, by opanować pandemię i wyjść z podziemi.

 

Czy dzieci również będą szczepione?

Nie. Są gry dla dzieci i są gry dla dorosłych. Jednego z drugim nie mieszasz. Podobnie szczepienia. Szczepionka mRNA była testowana na osobach dorosłych, które wyraziły na to zgodę. U dzieci w większości przypadków nie zaobserwowano objawów COVID-19, to już wiemy. Firmy farmaceutyczne już rozpoczynają badania kliniczne nad szczepieniami dla dzieci. Jeśli teraz zaszczepi się 80% populacji, to pandemia wygaśnie i nie trzeba będzie szczepić dzieci ani osób z ciężkimi chorobami.

 

Słyszałem, że w szczepionkach są mikroczipy szpiegowskie. Wstrzykną mi taki czip i przejmą kontrolę nad umysłem?

…nie oglądaj tyle filmów z Jamesem Bondem i na jakiś czas odpuść sobie granie w Tajniaków i Mamy Szpiega. Powinno pomóc.

 

 

Artykuł powstał we współpracy z Beatą Kolon – biologiem molekularnym z doświadczeniem w monitorowaniu bezpieczeństwa leków i szczepionek. Beatę znam od 20 lat i ufam jej całkowicie. W grudniu uczestniczyłem w live, na którym Beata tłumaczyła najbliższym znajomym jak działa szczepionka. Zadawaliśmy dużo pytań. Dostaliśmy dużo odpowiedzi. Chciałem podzielić się wiedzą, dlatego powstał ten artykuł.

Zdjęcia pochodzą z różnych planszówek, niekoniecznie związanych z tekstem. Są to ładnie ilustrowane gry, więc ozdobiły artykuł.

Marcin Korzeniecki.

 

Jeśli lubisz planszówki, zrobiłeś coś ciekawego, napisz do mnie. Może uda nam się wspólnie zrobić z tego ciekawą opowieść. Mail: sgp.gambit@gmail.com

Na blogu znajdziesz również inne formy literackie: recenzje, felietony, polecanki, gambit kids, top 3. Lubisz grać i mieszkasz w okolicach Gliwic? Zajrzyj do nas i zagraj, jak pandemia się skończy – wystarczy napisać.

Materiały źródłowe:

https://www.ema.europa.eu/en/documents/presentation/presentation-eus-regulatory-process-evaluation-approval-vaccines-fergus-sweeney_en.pdf
https://www.nature.com/articles/nri1256
https://www.youtube.com/watch?v=gMK_7nBEOZk
https://www.modernatx.com/modernas-work-potential-vaccine-against-covid-19
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/QANDA_20_2390
https://www.ema.europa.eu/en/documents/presentation/presentation-eus-regulatory-process-evaluation-approval-vaccines-fergus-sweeney_en.pdf
https://www.clinicaltrials.gov
https://www.ema.europa.eu/en/documents/presentation/presentation-eus-regulatory-process-evaluation-approval-vaccines-fergus-sweeney_en.pdf
https://www.ema.europa.eu/en/documents/other/pharmacovigilance-plan-eu-regulatory-network-covid-19-vaccines_en.pdf
https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory/post-authorisation/pharmacovigilance/good-pharmacovigilance-practices
https://smz.ezdrowie.gov.pl/view-smz/login
https://www.england.nhs.uk/2020/12/nhs-staff-vaccinate-more-than-half-a-million-people-in-england/
https://www.ppd.com/blog/moderna-announces-fda-authorization-of-moderna-covid-19-vaccine-in-u-s/
https://www.gov.uk/government/news/confirmation-of-guidance-to-vaccination-centres-on-managing-allergic-reactions-following-covid-19-vaccination-with-the-pfizer-biontech-vaccine
https://www.nature.com/articles/s41577-020-00434-6